LBR-bericht - Rotterdam, 16 december 2003

De derde Nationale Rondetafelconferentie over racisme en vreemdelingenhaat was gisteren gewijd aan de toekomst van de bestrijding van racisme in Nederland en Europa. Op de conferentie, georganiseerd door het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie (LBR), werd bekend gemaakt dat de Europese Raad het Europees waarnemingscentrum inzake racisme en vreemdelingenhaat (EUMC) in Wenen een nieuw en uitgebreid mandaat heeft gegeven. Met ingang van 2004 zal het EUMC zich ook richten op de mensenrechtensituatie in de EU-lidstaten. Minister Verdonk van Vreemdelingenzaken en Integratie, die de conferentiedeelnemers toesprak, maande het Weense centrum echter aan te zorgen voor een betere kwaliteit van zijn rapportages. Als een kwaliteitsverbetering uitblijft, zei de minister, zal het voor Nederland moeilijk worden om het EUMC verder te steunen. Ze verwees onder andere naar de ophef, deze maand, over het achterhouden van een rapport over antisemitisme in de EU. Volgens het EUMC voldeed dat rapport niet aan de kwaliteitseisen, terwijl critici het centrum verweten het rapport op politieke gronden te hebben achtergehouden.

Op de conferentie, die ruim honderd deelnemers trok, werd afscheid genomen van het Nederlandse bestuurslid van het EUMC, Ed van Thijn. In zijn afsluitende rede betreurde Van Thijn de beslissing van het EUMC-bestuur om het antisemitismerapport niet te publiceren. Hij benadrukte dat kritiek op de staat Israel ten allen tijde mogelijk is, maar dat daarbij gewaakt moet worden voor een omslag naar antisemitisme. Hij waarschuwde dat de grens niet altijd helder is. Verder noemde Van Thijn moslimhaat en antisemitisme twee loten aan één stam die uitgeroeid zou moeten worden. In zijn rede ging Van Thijn voorts in op de noodzaak om incidenten van racisme te registreren en gaf aan dat het EUMC daarin een wezenlijke rol vervult. Wel zijn er onderwerpen die in de toekomst opgelost moeten worden, zoals het verschijnsel van onderrapportage en het verschillende definities in de lidstaten rondom racisme en discriminatie.

De afgevaardigde van de Europese Commissie, Fiona Kinsman, vermeldde dat Nederland te laat is met het omzetten van de Europese non-discriminatierichtlijn. De uiterste datum voor implementatie is inmiddels met een half jaar overschreden. Omdat het merendeel van de lidstaten nog geen wettelijke maatregelen op dit gebied heeft ingevoerd, constateerde zij dat van de voortvarendheid waarmee de lidstaten in 2000 akkoord zijn gegaan met de richtlijn weinig over lijkt te zijn, nu het op omzetting in nationaal beleid aankomt. Ze kondigde aan dat de Europese Commissie voorbereidingen treft om nalatige lidstaten voor het Europese Hof van Justitie te dagen.

In de werkgroepen, die onderdeel van de conferentie vormden, bespraken de deelnemers onder andere de registratie van racistische incidenten. Daarbij werd de noodzaak van onafhankelijke gegevensverzameling benadrukt. Het LBR kondigde daarnaast de oprichting van een proceskostenfonds aan, waar gediscrimineerden met principiële rechtsvragen een beroep op kunnen doen. In een andere werkgroep werden maatregelen tegen discriminatie op de werkvloer besproken. Daarin kwam het nieuwe overheidsbeleid op dit terrein aan de orde, dat een grotere individuele verantwoordelijkheid vooropstelt. Ervaringen met de Wet SAMEN, die is gericht op een grotere arbeidsdeelname van allochtonen, waren voor veel deelnemers positief. Zij betreurden dan ook het voornemen om deze wet in 2004 niet te verlengen.

************
Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie
Schaatsbaan 51
3013 AR Rotterdam
tel. 010 2010201
www.lbr.nl