NIEUWS OP DATUM - AUGUSTUS 2003

• E-Quality en de Wet Samen (E-Quality, position paper, augustus 2003). De Wet Stimulering Arbeidsdeelname Etnische Minderheden (Wet Samen) is als tijdelijke wet per 1 januari 1998 ingevoerd.
  Doel van de wet is het bevorderen van een evenredige arbeidsdeelname van etnische minderheden door werkgevers te stimuleren tot het voeren van een multicultureel personeelsbeleid. De Wet Samen loopt op 1 januari 2004 af en is onlangs geëvalueerd. In het najaar van 2003 zal het kabinet onder andere op basis van dit onderzoek een standpunt innemen of en op welke wijze werkgevers gestimuleerd moeten worden multicultureel personeelsbeleid te voeren. In dit paper bespreekt E-Quality de beide onderdelen van de Wet Samen (de registratieplicht en de rapportageverplichting) en gaat vervolgens in op de consequenties van het eventueel verdwijnen van de Wet Samen.
• Elsa Wok: Hoeren noch slavinnen. Een vrouwenkreet uit de Franse getto's (Uitpers 44, juli-augustus 2003). Wij, vrouwen uit de voorsteden, van diverse origine, al dan niet gelovig, doen een oproep voor onze rechten op vrijheid en emancipatie. We worden onderdrukt door een maatschappij die ons opsluit in getto’s waar ellende en uitsluiting troef is. We worden er verstikt door het machogedrag van mannen die zich op de ‘traditie’ beroepen om ons onze elementaire rechten te ontzeggen. Dit is de aanhef van een oproep die uitgaat van een Franse antiracistische en feministische beweging van overwegend, maar niet alleen, allochtone vrouwen bekend als «Ni putes ni soumises » - Hoeren noch slavinnen.

• Lodewijk Dros: Leger des Heils | Bij helder homostandpunt gaat het mis (Trouw, 30 augustus 2003, tijdelijke link). Verscheidene korpsen van het Nederlandse Leger des Heils accepteren al jaren homoseksuele heilssoldaten. Een nog geheim advies over alternatieve relatievormen wil het gesprek daarover 'open en eerlijk' voeren. Maar een officiële uitspraak over homoseksualiteit komt er niet: daarvoor ligt het onderwerp te gevoelig, in Nederland én internationaal.
• Lodewijk Dros: Leger des Heils worstelt met homostandpunt (Trouw, 30 augustus 2003, tijdelijke link). Homoseksuelen kunnen gewoon meedoen in het Leger des Heils, zelfs als heilssoldaat. Toch heeft het Leger een homo-onvriendelijk imago.

• Marc Kruyswijk: ''Turkse les in plaats van Fries'' (Algemeen Dagblad, 29 augustus 2003). Het uit Turkije afkomstige PvdA-raadslid Enver Gülbasar ontving racistische bedreigingen omdat hij voorstelde het onderwijs in onder meer Turks en Marokkaans dezelfde status te geven als onderwijs in het Fries. Volgens het Leeuwardense gemeenteraadslid moeten Friese leerlingen in de toekomst op school de keuze krijgen tussen het volgen van lessen in het Fries of de taal uit het land van herkomst.
• VVD Den Haag: Zalm ontkent postcodediscriminatie (Residentie.net, 29 augustus 2003). Haagse VVD-raadsleden uiten kritiek op hun partijgenoot minister Zalm van financiën, omdat hij hun klacht over postcode-discriminatie door hypotheekverstrekkers niet serieus neemt. Minister Zalm antwoordde onlangs op Kamer-vragen dat de toegang tot de hypotheekmarkt voor iedereen voldoende gegarandeerd. Hypotheekverstrekkers zelf, maar ook de Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis geven volgens het ministerie van financien aan dat de toegankelijkheid voldoende is.
• Amerikaanse bedrijven homovriendelijker (Gaysite.nl, 29 augustus 2003). Steeds meer grote Amerikaanse bedrijven doen er alles aan om discriminatie van homoseksuele werknemers of klanten tegen te gaan.

• Beantwoording TK-vragen over uitsluiting van hypotheken of het stellen van extra eisen op basis van een postcode (Overheid.nl). Antwoord van 28 augustus 2003 van minister Zalm op vragen van de TK-leden Dezentjé-Hamming en Hofstra (beiden VVD).
• Masoeme Abbrim: Eerwraak | De namus gebroken (Trouw, 28 augustus 2003, tijdelijke link). De dood van een Afghaanse vrouw en haar tienjarig dochtertje heeft heel wat beroering gebracht in Afghaanse en Iraanse kringen in Maastricht. Maar het leidde niet tot een veroordeling, eerder tot begrip. 'Ze zullen het wel aanzichzelf te wijten hebben, hun eigen cultuur en eer hebben geschonden'. Masoeme Abbrin stak haar licht op in Maastricht.
• Kustaw Bessems: Multiculturalisme / Geen smeltkroes, eerder een mozaïek (Trouw, 28 augustus 2003, tijdelijke link). Witte wijken, zwarte wijken, we moeten ons er wat minder druk om maken, vindt Anton Zijderveld. De socioloog leidt in Rotterdam de Stedelijke Adviescommissie Multiculturele Stad, die burgemeester en wethouders gevraagd en ongevraagd adviseert. Het eerste wapenfeit was een onderzoek waaruit blijkt dat Turkse moskeeën zich doorgaans inzetten voor de integratie, terwijl Marokkaanse moskeeën dat veel minder doen. ,,We beseffen weer dat we Nederlanders zijn.''
• Iris Ludeker: Noorwegen twijfelt over invoering ''sjaria-raad'' (Trouw, 28 augustus 2003, tijdelijke link). Noorwegen worstelt met de multiculturele samenleving. De autoriteiten maken zich zorgen over de rechten van moslimvrouwen. Nieuwe wetgeving moet hen -ook als moslim- net zoveel recht geven om te scheiden als mannen.
• 2 miljoen voor meer kleur in wetenschap (Spits,nl, ANP-bericht, 28 augustus 2003). De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) geeft €1,8 miljoen uit om meer allochtone afgestudeerden aan het werk te krijgen in de wetenschap. NWO-voorzitter P. Nijkamp maakte dat gisteren bekend.
  • Zie ook: Kleurrijk Talent in de Wetenschap (NWO.nl, augustus 2003). In de wetenschap zijn minderheden slecht vertegenwoordigd. NWO is een groot voorstander van diversiteit, betreurt het geringe aantal rolmodellen en is ook van mening dat Nederland zich het voortduren van welke ondervertegenwoordiging dan ook niet kan permitteren, omdat er nodeloos wetenschappelijk talent verloren gaat. Waar ligt het aan?

• Scholen zijn wit of zwart (Het Parool, 27 augustus 2003). De overheid kan weinig doen tegen het steeds groter wordende onderscheid tussen witte en zwarte scholen. Zogeheten witte scholen in Amsterdam worden steeds blanker, zwarte steeds gekleurder. Een poging de segregatie met een gedwongen spreiding van leerlingen over de scholen te veranderen, zal niet werken.
  • Onderwijssegregatie in Amsterdam (SCO-Kohnstamm Instituut voor onderzoek van opvoeding en onderwijs, augustus 2003).

• Leerling legt hoofddoek af na verbod. ''Keuze voor Gregorius'' (NRC-Handelsblad, 26 augustus 2003). De Marokkaanse leerlinge Noual al Maach van het Utrechtse r.-k. Gregorius College, die haar hoofddoek niet langer op school mocht dragen, legt dit schooljaar haar hoofddoek af.
• Frederiek Weeda: Scheiding naar ras en klasse is volledig. Onderzoek naar onderwijs Amsterdam (NRC-Handelsblad, 26 augustus 2003). De etnische segregatie op Amsterdamse scholen is ver gevorderd en valt niet meer terug te draaien. Naast de basisscholen zijn nu ook veel middelbare scholen 'wit' of 'zwart'.
• Huwelijksboek gedoopt (Gaykrant,nl, 26 augustus 2003). In de Wim T. Schipperszaal van het Amsterdamse stadhuis heeft de hoofdstedelijke burgemeester Job Cohen het eerste exemplaar van Nederland kent geen homohuwelijk in ontvangst genomen. Hij kreeg de uitgave uit handen van Jan Wolter Wabeke, de jurist die aan de wieg stond van de plannen die uiteindelijk leidden tot openstelling van het burgerlijk huwelijk, Gay Krant-hoofdredacteur Henk Krol en auteur Hans van Velde.

• Apology over limb ''mix-up'' (BBC News, 25 August, 2003). A health authority has apologised after a black patient due to have a foot amputated was offered a white prosthetic replacement. [Met video-opnames]
• Inwoners Rotterdam voor limiet allochtonen (Staatscourant, 25 augustus 2003, tijdelijke link). Inwoners R'dam voor limiet allochtonen. 62 Procent van de Rotterdammers staat achter het idee van Leefbaar Rotterdam om een grens aan het aantal allochtonen in de stad te stellen. Dat blijkt een enquete van bureau Intomart,  die zaterdag werd gehouden in opdracht van RTL Nieuws.
• De Karavaan ''gelijk=gelijk'' trekt door Nederland (CG-Raad, persbericht 25 augustus 2003). ''Gelijk=gelijk'' is het motto van de Karavaan die in dit Europees Jaar van mensen met een handicap van 8 tot en met 23 september 2003 door Nederland trekt. De campagne ''gelijk=gelijk'' vormt tevens de opmaat voor de inwerkingtreding van de Wet Gelijke Behandeling gehandicapten en chronisch zieken. Deze wet verbiedt ongelijke behandeling op grond van chronische ziekte of handicap op de werkvloer, in het beroepsonderwijs en in het openbaar vervoer. De campagne ''gelijk=gelijk'' wil burgers met en zonder beperking duidelijk maken wat de Wet Gelijke Behandeling inhoudt, welke rechten en plichten de wet kent en wat men kan doen als men zich op de een of andere wijze ongelijk behandeld voelt.
• Ans Bouwmans: Boodschap van dominee King blijft actueel. Amerika nog steeds ''op verkeerde weg''(Rotterdams Dagblad, 25 augustus 2003, tijdelijke link). Op 28 augustus 1963 hield dominee Martin Luther King op de trappen van het Lincoln Monument in Washington zijn ''I Have a Dream''- speech, voor gelijkheid, banen en tegen armoede.
• Vrouw in het leger wordt niet ontslagen (Het Parool, 25 augustus 2003). Bij de reorganisatie van de krijgsmacht worden geen vrouwen ontslagen. De vakbond voor defensiepersoneel VBM/NOV is verontwaardigd. Voorzitter Jean Debie noemt het ''seksediscriminatie''. ''Alleen mensen op overtollige functies zouden worden ontslagen. Als een vrouw op een overtollige functie zit, zou zij volgens Kamp dus de plek moeten innemen van een man die niet op een overtollige functie zit. Wij zullen hier niet mee akkoord gaan.''
• Vrouwen bij Defensie zijn zeker van hun baan (Rotterdams Dagblad, 25 augustus 203, tijdelijke link). Bij de reorganisatie van de krijgsmacht worden geen vrouwen ontslagen. Minister Kamp van Defensie zegt dat in een interview met het septembernummer van Opzij. Volgens Kamp blijft het streefcijfer van 12 procent vrouwen bij de krijgsmacht in 2010 gehandhaafd. ,,Dat betekent dat we nu geen vrouwen willen ontslaan, want we zitten net op zo'n 8,5 procent.''
• CDA tegen plan allochtonenstop LR (Rotterdams Dagblad, 25 augustus 2003, tijdelijke link). Fractieleider L. Geluk van het CDA in de Rotterdamse gemeenteraad neemt afstand van Leefbaar Rotterdam (LR) in de discussie over de voortgaande toestroom van allochtonen. Hij proeft dat Leefbaar Rotterdam een allochtonenstop wil en ,,dat kan niet''.

• Defensie: voor 2010 vrouw als generaal (De Volkskrant, 22 augustus 2003). De krijgsmacht moet voor 2010 de eerste vrouwelijke generaal krijgen. De streefpercentages die Defensie hanteert om meer vrouwen in hogere functies te krijgen, moeten verscherpt worden. Dit zei staatssecretaris Van der Knaap van Defensie donderdag in Breda tijdens een symposium op de militaire academie KMA over vrouwelijke officieren.
• Wilco Boom: School moet homopesten aanpakken (Algemeen Dagblad, 22 augustus 2003). De onderwijsinspectie pakt homodiscriminatie op scholen aan. Volgens de instantie is het pesten en mishandelen van homoseksuele leraren en leerlingen een serieus probleem.
• Verkäuferin darf Kopftuch tragen (Süddeutsche Zeitung, 22 August 2003). Einer Kaufhaus-Verkäuferin muslimischen Glaubens darf nicht schon deshalb gekündigt werden, weil sie während der Arbeit ein Kopftuch tragen will. Mit diesem Beschluss bestätigte das Bundesverfassungsgericht ein Urteil des Bundesarbeitsgerichts (BAG) vom 10. Oktober 2002. Darin war die Kündigung der in der Türkei geborenen gläubigen Muslimin verworfen worden. Sie hatte zuletzt in der Parfümerie eines Kaufhauses im hessischen Schlüchtern gearbeitet. Die Kaufhausbetreiber meinten, der Anblick einer Kopftuchträgerin schrecke ihre Kundschaft ab.
  • BVerfG, 1 BvR 792/03 vom 30.7.2003, Absatz-Nr. (1 - 27)
• Allochtoon krijgt vaker goedkope pil (Utrechts Nieuwsblad, 22 augustus 2003). Huisartsen schrijven allochtonen andere geneesmiddelen voor dan autochtone Nederlanders. Allochtonen krijgen vaker geneesmiddelen volgens de 'huisartsenrichtlijn', de goedkoopste variant. Autochtonen krijgen vaker de dure varianten voorgeschreven.

• Duitsland: hoofddoek geen reden voor ontslag (EPD, 21 augustus 2003). Het dragen van een hoofdoekje is geen rechtvaardiging voor ontslag. Dat heeft het hoogste rechtsorgaan in Duitsland, het Bundesverfassungsgericht in Karlsruhe, donderdag bepaald. Daarmee werd een vonnis van de rechtbank in Erfurt bekrachtigd, dat het ontslag van een verkoopster in een warenhuis ongedaan had gemaakt. De betrokken vrouw in Schléchtern, in de deelstaat Hessen, wil om religieuze redenen ook tijdens het werk een hoofddoekje dragen. De verkoopster werkte op de parfumerie-afdeling. Het rechtsinstituut in Karlsruhe is van mening dat eventuele economische schade niet opweegt tegen het recht op godsdienstvrijheid van de werkneemster.
• Dick Houtzager: Hoofddoekverbod gebruikt om ''verzwarting'' scholen tegen te gaan (Rotterdams Dagblad, 21 augustus 2003). Christelijke en andere bijzondere scholen mogen leerlingen en docenten verbieden om hoofddoekjes te dragen als deze religieuze hoofdbedekking niet strookt met de grondslag van die school. Dat oordeel van de Commissie Gelijke Behandeling (na een verbod om op het Utrechtse Gregoriuscollege hoofddoeken te dragen) valt volgens Dick Houtzager te betreuren. Hij vindt de motivering van de uitspraak niet sterk. Bovendien kan zo'n verbod gebruikt worden voor het weren van allochtone leerlingen.

• Benoeming van mevrouw mr. A.B. (Ashley Béatrice) Terlouw tot lid van de Commissie gelijke behandeling (Staatscourant, 21 augustus 2003).

• FNV: ''Wet samen moet blijven'' (FNV e-magazine, 20 augustus 2003). De FNV vindt dat de wet Samen, die een evenredige arbeidsdeelname van etnische minderheden bevordert, moet blijven bestaan. De wet dateert van 1 januari 1998 en zou een tijdelijk karakter hebben. In 2000 is de looptijd van de wet met twee jaar verlengd. De vakcentrale vindt dat er voldoende gronden zijn om de wet nog langer te laten doorlopen.
  Het intrekken van de wet zou volgens de FNV een verkeerd signaal afgeven, alsof extra inspanningen voor arbeidsdeelname van allochtonen niet meer nodig zouden zijn. De FNV is ook bevreesd dat door de teruglopende economie vooral de werkloosheid onder etnische minderheden zal toenemen. De wet Samen is niet alleen belangrijk voor het registreren van allochtone arbeidsdeelname, maar ook een aansporing voor werkgevers zelf inspanningen te plegen om meer 'nieuwe Nederlanders' aan een baan te helpen.
  De wet Samen bepaalt onder andere dat bedrijven met meer dan 35 werknemers jaarlijks moeten rapporteren welke activiteiten ze hebben ondernomen om allochtonen aan werk te helpen.

• Sluiergevecht (IKON-tv, Nederland 1, 19 augustus 2003). Is het dragen van een gezichtssluier een uiting van bewustwording met de Koran in de hand? Of vormt de Koran met zijn voorschriften juist een belemmering bij het emancipatieproces en de integratie? Met de sluier als uitgangspunt maakt Factor een rondgang langs verschillende moslimvrouwen om te kijken hoe het er met hun emancipatie voorstaat.

• 15e en 16e Koninkrijksrapportage aan het VN-verdragscomité inzake de Internationale Conventie ter uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie (CERD) (Ministerie van Buitenlandse Zaken, brief aan Tweede Kamer, 13 augustus 2003).
  • Bijlage: fifteenth and sixteenth periodic reports of the Netherlands

• Ban urged on ''sexist'' insurance (BBC-News, 7 August, 2003). The European social affairs commissioner Anna Diamantopoulou has told the BBC that women are being punished when they buy insurance because of biological differences to men.