De regering heeft inmiddels een nota gepubliceerd over betekenis en reikwijdte van grondrechten in een pluriforme samenleving. Zie dossier TK 29614.

Voorgeschiedenis

• Zie ons dossier over de uitvoering van de motie-Dittrich (TK 28000 VI, 34)

Stand van zaken: chronologisch overzicht vanaf mei 2003 (meest recente berichten bovenaan)

• Ook in de Kabinetsreactie op WRR-rapport ''Waarden, normen en de last van het gedrag'' wordt de nota over de grondrechten in  de pluriforme samenleving weer eens aangekondigd: '' [...] Deze gebeurtenissen en ontwikkelingen raken rechtstreeks de betekenis van de Grondwet, in het bijzonder het discriminatieverbod, de vrijheid van godsdienst en daaruit voortvloeiend het beginsel van scheiding tussen kerk en staat, de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging en de vrijheid van onderwijs, alsmede hun onderlinge verhouding. Deze grondrechten zijn bij genoemde gebeurtenissen op verschillende wijze in het geding. Zij kunnen met elkaar botsen, zoals het discriminatieverbod met de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienstbelijdenis. Het is de vraag of wet- en regelgeving en de wijze waarop daaraan uitleg wordt gegeven in jurisprudentie een voldoende evenwicht waarborgen in de verhouding tussen grondrechten in onze pluriforme samenleving, in het bijzonder in het geval van (discriminatoire) uitlatingen die (mede) zijn gebaseerd op religieuze opvattingen. Over dit complexe vraagstuk van grondrechten in de pluriforme samenleving zal het kabinet, mede ter uitvoering van de door de Tweede Kamer aanvaarde motie-Dittrich, dit voorjaar een nota aan de Tweede Kamer uitbrengen''.
• NJCM-debatten over ''grondrechten in de pluriforme samenleving'': een terugblik (NJCM, 1 december 2003).  De afgelopen maand heeft het NJCM twee debat-avonden georganiseerd over ''grondrechten in de pluriforme samenleving''. Deze bijeenkomsten vonden plaats in het kader van het Nederlands voorzitterschap van de Raad van Europa, waarvan ''grondrechten en pluriformiteit’ een van de kernthema's is. De NJCM-debatten werden druk bezocht en leverden scherpe standpunten op over onder andere de botsing van de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van meningsuiting en het non-discriminatiebeginsel in een pluriforme samenleving. Een in het voorjaar van 2004 verschijnend verslag is al te bestellen bij het NJCM-secretariaat.
• Congres Grondrechten in een pluriforme samenleving (Ministerie van BZK, persbericht; eerder verspreid via ANP Pers Support, 17 november 2003). Mogen rechters en griffiers hoofddoekjes dragen in de raadszaal? Dient er voor ambtenaren een verbod te komen op het dragen van religieuze kleding of symbolen? Wat zijn de grenzen van de vrijheid van meningsuiting? Maakt het daarbij nog verschil of meningsuitingen ook hun oorsprong vinden in religieuze opvattingen? Vrij met het Suikerfeest of vrij met Pinksteren: die keuze zou er toch moeten zijn? Waarom zou een moskee of tempel niet openlijk het geloof mogen uitstralen?   
  Deze en andere vragen staan centraal op het internationale congres ’Grondrechten in een pluriforme samenleving’, dat het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op donderdag 20 november en vrijdag 21 november aanstaande organiseert. Het congres vindt plaats in het kader van het Nederlands voorzitterschap van de Raad van Europa. Experts uit de 45 Europese lidstaten van de Raad van Europa nemen deel.
  • Engelse en Franse tekst persbericht.
• In de Tweede Kamer is in de schriftelijke vragen en het plenaire debat over de BZK-begroting 2004 geen aandacht geschonken aan dit onderwerp.
• Op 16 september 2003 meldde de memorie van toelichting op de BZK-begroting 2004 het volgende:
  • ''De regering heeft een notitie over grondrechten in de pluriforme samenleving (GPS) opgesteld. Aan de hand van de discussie over de notitie kunnen in 2004 voorstellen worden ontwikkeld met betrekking tot de vraag of de verankering van grondrechten en hun onderlinge verhoudingen aan herijking toe is''.
• Op 11 juni 2003 schreef de Minister van Justitie in zijn antwoorden op vragen over het Jaarverslag 2002 van Justitie onder meer (Kamerstukken II, 28880, nr. 70, antwoord 4): ''Het vorige kabinet heeft inmiddels besloten te komen met een nota inzake het thema van de grondrechten in een pluriforme samenleving, waarin primair wordt ingegaan op het spanningsveld tussen de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van meningsuiting en het non-discriminatiebeginsel. Het voortouw voor deze nota ligt bij de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties. Deze streeft ernaar op korte termijn nadere mededelingen te doen over aard, reikwijdte en tijdpad van de nota''.
• Zie de betreffende paragraaf in het Introductiedossier 2003 van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (mei 2003).